Η τοποθέτηση του προέδρου του Σ.Β.Α.Π. Αλέξη Μαυραγάνη στο Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της Κ.Ε.Δ.Ε. 2024, στη Ρόδο επικεντρώθηκε στο σοβαρό ζήτημα των οικονομικών πόρων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στη διαχείριση των απορριμμάτων, στη διαχείριση των Οργανισμών ύρδευσης (ΔΕΗΑ), στα ενεργειακά ζητήματα και στην επίλυση του θέματος που έχει προκύψει στους Δήμους, με τις Σχολικές Επιτροπές.
Παράλληλα ο Αλέξης Μαυραγάνης, έκανε ειδική αναφορά και στο ζήτημα του δημογραφικού και της γήρανσης του πληθυσμού, με αναφορά στην πρόσφατη μελέτη που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ι.Τ.Α.).
Για τα ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ της ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ο κ. Αλέξης Μαυραγάνης είπε:
“Καλημέρα σε όλους και από μένα.
Σε ένα ιδιαίτερα ζωντανό και δυναμικό σημείο του συνεδρίου, όπως εξελίχθηκε μέχρι τώρα, νιώθουμε ότι είχαμε πραγματικά ενδιαφέρουσες συζητήσεις και ουσιαστικό διάλογο. Κάθε μέρα υπήρχαν εκπλήξεις και εξελίξεις που κράτησαν αμείωτο το ενδιαφέρον μας. Αυτή η ζωντάνια είναι ακριβώς αυτό που κάνει τον διάλογο ουσιαστικό. Ακόμη και η ένταση που προέκυψε σε ορισμένες περιπτώσεις, θεωρώ πως είναι δικαιολογημένη, καθώς σκοπός μας είναι.
Παρατηρήθηκε, για παράδειγμα, μια ένταση από την πλευρά του Υπουργού απέναντι στις πρώτες αντιδράσεις μας για ορισμένα καινούργια ζητήματα που παρουσίασε, τα οποία ενδεχομένως έχουν ενδιαφέρον. Αυτές οι αντιδράσεις όμως έχουν να κάνουν με ο γεγονός ότι η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) έχει καταθέσει ήδη την ατζέντα) και τη σειρά προτεραιότητας των θεμάτων. Ο Υπουργός Εσωτερικών, κ. Λιβάνιος, αναφέρθηκε σε ένα δεδομένο ασφυκτικό οικονομικό πλαίσιο, εντός του οποίου η Κυβέρνηση φέρνει οικονομικά εργαλεία για τους Δήμους, τα οποία εργαλεία, σε πολλές περιπτώσεις, είναι τα ίδια που έχουμε ζητήσει, όπως η διεύρυνση των ανταποδοτικών τελών.
Ωστόσο, στο κομμάτι των λειτουργικών δαπανών και των κεντρικών αυτοτελών πόρων (ΚΑΠ), η θέση μας είναι σταθερή και αδιαπραγμάτευτη. Δεν αρκεί να αναφερόμαστε μόνο στο σφιχτό δημοσιονομικό πλαίσιο. Γνωρίζουμε όλοι ότι το κράτος έχει επωφεληθεί σημαντικά από τα έσοδα της ενέργειας και από τους φόρους που καταβάλλουν οι πολίτες τα τελευταία χρόνια.
Γι’ αυτό, το αίτημά μας είναι σαφές: τουλάχιστον 1 δισεκατομμύριο ευρώ για το 2025 στους κεντρικούς αυτοτελείς πόρους, για να διασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης. Αυτό το ποσό είναι αναγκαίο για να ανταποκριθεί η τοπική αυτοδιοίκηση στις βασικές της υποχρεώσεις απέναντι στους πολίτες, καθιστώντας τη χώρα και τους θεσμούς άξιους εμπιστοσύνης.
Αυτό το αίτημα είναι αμετακίνητο. Αν δεν ικανοποιηθεί, θα πρέπει να προχωρήσουμε σε δυναμικές κινητοποιήσεις για να διεκδικήσουμε όσα μας αναλογούν.“
Για τα ΥΔΑΤΑ ο κ. Αλέξης Μαυραγάνης είπε:
“Το ζήτημα της διαχείρισης των υδάτων είναι εξαιρετικά ευαίσθητο και δεν το θέτουμε μόνο από την κλαδική οπτική. Η αυτονομία των ΔΕΥΑ (Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης) είναι καίριας σημασίας. Ας μην ξεχνάμε ότι κατά την περίοδο της ενεργειακής κρίσης, οι ΔΕΥΑ όχι μόνο δεν υποστηρίχθηκαν οικονομικά όπως οι υπηρεσίες ύδρευσης και άλλες υπηρεσίες των Δήμων (άραγε για ποιο λόγο;), αλλά βρέθηκαν σε δύσκολη θέση, αντιμετωπίζοντας σοβαρά οικονομικά προβλήματα, με κάποιες μάλιστα να συσσωρεύουν υπέρογκα χρέη. Και τώρα, το κράτος εμφανίζεται με μια άπαξ χρηματοδότηση, για παράδειγμα 300 εκατομμύρια ευρώ, (take or Leave it) που όμως δεν αποτελεί βιώσιμη λύση.
Αυτή η προσέγγιση αποτελεί έναν εκβιασμό, που κατευθύνει τις ΔΕΥΑ σε μια πορεία που έχει καθορίσει το κράτος, στοχεύοντας ουσιαστικά στον έλεγχο των υδάτων, «να βάλει χέρι στο νερό». Απέναντι σε αυτήν την πρακτική, λέμε ξεκάθαρα όχι!
Δεσμευόμαστε να υπερασπιστούμε την αυτονομία της τοπικής αυτοδιοίκησης και να μην κάνουμε βήμα πίσω. Υποστηρίζουμε εθελοντικές ενώσεις μόνο (των Οργανισμών Υδρεύσης – ΔΕΥΑ), όπως θα γινόταν σε κάθε άλλη περίπτωση, και απορρίπτουμε οποιαδήποτε παρέμβαση που υπονομεύει την αυτονομία μας. Τέτοιου είδους κινήσεις είναι αντισυνταγματικές, αντικοινωνικές και αντιπεριβαλλοντικές!“
Για τα ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ και την ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ο κ. Αλέξης Μαυραγάνης είπε:
“Τι έχουμε στα απορρίμματα; Δεν έχουμε τίποτα! Η τοπική αυτοδιοίκηση βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Πληρώνουμε τα τέλη ταφής, χωρίς να έχουμε τη δυνατότητα να επηρεάσουμε ουσιαστικά την κατάσταση ή να αναπτύξουμε τις κατάλληλες μονάδες διαχείρισης απορριμμάτων. Τα ποσά που έχουν συσσωρευτεί είναι τεράστια και παραμένει αβέβαιο πώς και αν τελικά αυτά θα επιστραφούν στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Η ανακύκλωση στη χώρα μας βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο. Ακούσαμε από τον αντιπρόεδρο της ΚΕΔΕ παραδείγματα που αναδεικνύουν τη διαφορά κόστους των εισφορών των πολυεθνικών εταιρειών παραγωγής συσκευασιών, (αναψυκτικών κλπ) που καλούνται να πληρώσουν οι ίδιες εταιρείες σε άλλες χώρες σε σχέση με την Ελλάδα, (πχ για κάτι που στην Ελλάδα έχει περίπου 80 ευρώ κατά Μ.Ο στις ευρωπαϊκές χώρες έχει πενταπλάσια τιμή κατά Μ.Ο δλδ 350-600 ευρώ), λόγω των κανονισμών του Υπουργείου Περιβάλλοντος (ΕΟΑΝ – ΕΕΑΑ). Κανένας δήμος δεν διαθέτει τα απαραίτητα μέσα – όπως οχήματα και απορριμματοφόρα – και οι μπλε κάδοι ανακύκλωσης παραμένουν χωρίς επαρκή υποστήριξη.
Η θέση μας είναι σαφής: αν δεν στηριχθεί σοβαρά η τοπική αυτοδιοίκηση, οφείλουμε να αποσυρθούμε από τη διαδικασία ανακύκλωσης. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε τη συλλογή ανακυκλώσιμων υλικών μέσω μπλε κάδων σε όλη τη χώρα, χωρίς ουσιαστική υποστήριξη. Εάν η Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ) δεν αναλάβει τον ρόλο που της αναλογεί και δεν παράσχει τη στήριξη που οφείλει, σε συνεννόηση με τον Εθνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) και το Υπουργείο Περιβάλλοντος, η αυτοδιοίκηση θα πρέπει να εξετάσει σοβαρά την αποχώρησή της τόσο από την ΕΕΑΑ όσο και από ολόκληρη τη διαδικασία ανακύκλωσης!“
Για τον ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΧΩΡΟ ο κ. Αλέξης Μαυραγάνης είπε:
“Ενεργειακός χώρος. Η κάλυψη κοινωνικών και δημοτικών αναγκών αποτελεί προτεραιότητα για τους Ο.Τ.Α. Α’ Βαθμού, και, όπως έχει αναφερθεί από την αυτοδιοίκηση και την παράταξή μας, απαιτείται τουλάχιστον ένα 10% του ενεργειακού χώρου, να αφιερωθεί αποκλειστικά στους δήμους. Εναλλακτικά, πρέπει να θεσπιστεί ένα συγκεκριμένο πλαφόν, το οποίο θα δοθεί στους δήμους, για να θα εξασφαλίσει τον απαραίτητο χώρο για την κάλυψη αυτών των αναγκών.
Στο πλαίσιο αυτό, το πρόγραμμα «Απόλλων» δεν έχει θέση και πρέπει να αποσυρθεί από τη συζήτηση. Είναι ανεπίτρεπτο οι περιφέρειες και οι δήμοι να αντιμετωπίζονται ως πελάτες των μεγάλων ομίλων, με τον ενεργειακό χώρο να γίνεται εργαλείο εξάρτησης και υποβάθμισης της αυτονομίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης“.
Για τις ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ο κ. Αλέξης Μαυραγάνης είπε:
“Σχολικές Επιτροπές. Ακούγεται συχνά μια λογική, όπως την ανέπτυξε προηγουμένως ο κύριος Λιβάνιος. Όμως, αναρωτιέμαι: είναι πράγματι έτσι; Ήταν αυτός ο παράγοντας που δημιουργούσε τα αυξημένα κόστη στην Τοπική Αυτοδιοίκηση; Ακόμα κι αν υπήρχε δυνατότητα να ενταχθούν ορισμένες περιπτώσεις στους δήμους, σήμερα βλέπουμε τα σοβαρά προβλήματα που ανακύπτουν και καταλήγουν να υποβαθμίζουν τις σχολικές υποδομές μας. Μαζί με τα ήδη υπάρχοντα ζητήματα στον τομέα της Παιδείας, τίθεται το ερώτημα: τι κάνουμε;
Μήπως μπορούμε να επανεξετάσουμε το όριο για τη διατήρηση των σχολικών επιτροπών, όπως έγινε για ορισμένους μεγάλους δήμους της χώρας; Θα μπορούσαμε να συμφωνήσουμε σε μια ρύθμιση που θα επιτρέψει τη λειτουργία σχολικών επιτροπών σε περισσότερους δήμους, ώστε να μην διαλυθούν τα σχολεία μας; Αυτό το θέμα πρέπει να επανεξεταστεί από το Υπουργείο Εσωτερικών”.
Για το ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ο κ. Αλέξης Μαυραγάνης είπε:
“Ένα τελευταίο θέμα που θέλω να θίξω αφορά στη μείωση του πληθυσμού και την πληθυσμιακή αύξηση σε τουριστικά κέντρα, που δημιουργεί ένα διττό πρόβλημα. Η Ελλάδα βρίσκεται σε κατάσταση πληθυσμιακής καχεξίας, κάτι που έχει τραβήξει διεθνή προσοχή, όπως στις πρόσφατες αναφορές του Έλον Μασκ, ο οποίος μας χαρακτήρισε ως αντιπαράδειγμα πληθυσμιακής κατάρρευσης. Σε περιοχές με αύξηση πληθυσμού, αυτή συνδέεται κυρίως με τον υπερτουρισμό, και δεν έχουμε – ούτε θα έχουμε – τις υποδομές για να τον υποστηρίξουμε. Είναι, λοιπόν, ένα ζήτημα που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή.
Το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ι.Τ.Α.) έχει διεξαγάγει σχετική μελέτη και δημοσίευσε τα αποτελέσματά του. Συμφωνώ με την πρόταση του συναδέλφου κ. Καπετζώνη για τη διοργάνωση ενός θεματικού συνεδρίου, ώστε να χαράξουμε αναπτυξιακή πολιτική με αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, που θα στηρίζει την παραμονή των ανθρώπων στη χώρα και θα αποτρέψει την πληθυσμιακή κατάρρευση”.
ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ
“Συνοπτικά, ως προς το Υπουργείο Εσωτερικών νομίζω ότι χρειάζεται να αξιοποιήσει το εκτόπισμά του στην κυβερνητική αρχιτεκτονική, για να προστατεύσει τον τομέα του.
Είναι σημαντικό να έρθουν τα χρήματα για τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ), να τεθούν περιορισμοί στις απαιτήσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και να ακουστούν οι απόψεις μας για τη διαχείριση των υδάτων. Παρά την καλή συνεννόηση σε πολλά ζητήματα, παρατηρούμε τα τελευταία χρόνια μια σταδιακή μείωση της επιρροής του Υπουργείου Εσωτερικών, γεγονός που προκαλεί ανησυχία και δημιουργεί προβλήματα και για εμάς στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Συνάδελφοι, εάν δεν καταφέρουμε να συμπεριλάβουμε όλα τα θέματα που τέθηκαν στην Ολομέλεια, σε ένα κοινό ψήφισμα και να διεκδικήσουμε από κοινού ένα ποσό τουλάχιστον 1 δισεκατομμύριο ευρώ για το 2025, να απαιτήσουμε περιορισμούς στο Υπουργείο Περιβάλλοντος για τη διαχείριση του νερού και απορριμμάτων και να προωθήσουμε δυναμικά ένα κοινό πλαίσιο, δεν θα έχουμε καταφέρει τίποτα!
Πάμε μπροστά και ενωμένα να τα διεκδικήσουμε!“
Παρακολουθείστε όλη την τοποθέτηση του Προέδρου του Συνδέσμου Βιώσιμης Ανάπτυξης Πόλεων στο παρακάτω βίντεο:
